Giải đáp một số vấn đề mà các bạn quan tâm về thiết kế

#1. Đọc datasheet như thế nào cho hiệu quả?

Nhiều bạn chưa biết cách đọc datasheet như thế nào thì mình có làm video hướng dẫn cho các bạn. Video được trích từ Khóa học Phân tích và Thiết kế PCB từ cơ bản đến nâng cao.—– Link video.—–

Vì sao có chữ PHÂN TÍCH trong tên khóa học, bởi vì phải hiểu rõ nguyên lý lúc đó các bạn mới nắm được bản chất của vấn đề, từ đó mỗi linh kiện, mỗi đường dây mạch in trên PCB các bạn đều biết được vai trò, tính chất và đặc điểm của chúng, có như thế các kỹ thuật được học trên phần mềm mới áp dụng tốt được. Quay trở lại việc đọc datasheet, có nhiều bạn chưa biết đọc, mình luôn bảo các bạn là các bạn muốn tìm thông tin gì trên cái datasheet đó, thì cứ việc tra mà tìm như là việc tìm từ trong cuốn từ điển vậy đó.

Nếu các bạn muốn biết đó là linh kiện gì, hãy đọc phần đầu tiên của datasheet, đa phần các datasheet đều có phần giới thiệu ở phần đầu.

Nếu bạn muốn biết linh kiện đó có những gì, hãy đọc lướt qua (nhớ là lướt qua thôi nhé) để xem có những thông tin gì trên đó.

Nếu bạn muốn biết những phần cụ thể nào của linh kiện, hãy tra và đến ngay phần đó trên datasheet. Ví dụ phần Timers của vi điều khiển, phần sơ đồ chân của IC 555, phần package của IC hay phần ví dụ ứng dụng để tìm kiếm mạch mẫu cho linh kiện v.v.. rất nhiều cái các bạn muốn tìm trên datasheet vậy thì hãy tìm và đến ngay phần đó để đọc kỹ nhé!

Nếu bạn muốn biết thêm về một số cách để tìm kiếm datasheet hiệu quả thì xem qua bài viết của mình ở đây nhé! Link

Hy vọng qua đây các bạn đã hiểu hơn về cách đọc datasheet rồi đó nha, hãy tra như cuốn từ điển, chứ đừng đọc như cuốn tiểu thuyết.

#2. Người chưa biết gì thì mới học thiết kế bắt đầu từ đâu?

Trả lời cho câu hỏi thường gặp của các bạn mới học: “Cho em hỏi em là người chưa biết gì giờ muốn bắt đầu thì phải học từ đâu ạ?”. Mình xin có chút chia sẽ cá nhân như sau:

Nếu bạn muốn hỏi về thiết kế mạch thì mình hay chia sẽ với các bạn học viên rằng là:

– Nên lựa chọn một mạch đơn giản mà mình thích hoặc mình đang có nhu cầu cần làm (để có động lực tìm hiểu và bắt tay làm).

– Dựa trên yêu cầu đầu vào mà đưa ra các phương án và các giải pháp thiết kế tương ứng cho mạch đó. Nếu như chưa biết được mạch/hệ thống đó gồm những khối chức năng nào thì tham khảo các mạch liên quan có trên mạng để liệt kê ra.

– Sau khi xác định được các khối mạch thì bắt tay vào xác định linh kiện chính của khối đó dựa trên yêu cầu đầu ra đầu vào cụ thể của từng khối.

– Sau khi xác định linh kiện chính rồi thì tiến hành xây dựng mạch nguyên lý theo linh kiện đó (có thể tham khảo dựa trên mạch đề xuất trong datasheet hoặc các module có linh kiện đó đã bán trên thị trường) phù hợp với đặc tính điện và ghép nối của khối đó.

– Và cuối cùng là ghép nối các khối mạch lại với nhau để thành một mạch thống nhất!

– Lời khuyên cuối cùng là nếu bạn tìm hiểu được nhiều mạch thì bạn sẽ học thêm được nhiều điều từ các mạch đó. Đi từ mạch đơn giản dễ hiểu dần lên các mạch khó, và rồi bạn cũng sẽ biết cách giải quyết được tất cả các yêu cầu về thiết kế mạch.

Chúc bạn thành công nha!

#3. Những cái bẫy trong thiết kế?

Những cái “bẫy” trong thiết kế! Đó là những thông số mà các bạn thường sơ suất bỏ qua hoặc chưa hiểu nên thường bỏ qua. Ở trong ví dụ 2 là cái “bẫy” về top view hay bottom view? Nếu phán đoán sai thì dẫn đến thiết kế sai. Còn trong ví dụ 4, thông số Z được rất nhiều các bạn bỏ qua đó nhé!

#4. Lý do cần phải biết thiết kế thư viện

Đó là bởi vì có thể một số loại các bạn sẽ không tìm thấy được thư viện mẫu hoặc những module chuyên biệt do các bạn thiết kế sẽ không có ở trên mạng đâu nha. Còn đây là những nơi tìm thư viện tham khảo, các bạn có thể tải về và chỉnh lại cho đồng nhất với chuẩn các bạn đang thiết kế nhé!

https://www.ultralibrarian.com/

https://www.snapeda.com/

https://componentsearchengine.com/

https://www.3dcontentcentral.com/

https://grabcad.com/library

#5. Tại sao lại có nhiều mã mua hàng cho một linh kiện trên Digikey vậy, nên dùng loại nào ?

Mình có thể giải thích về các loại Tape & Reel (TR), Cut Tape (CT) và Digi-Reel như sau nhé:

Cut Tape (CT) được chọn khi bạn muốn mua số lượng ít (1 con cũng bán) để làm mạch thử nghiệm, và thường hàn bằng tay và khó khi dùng với các máy gắp linh kiện tự động. Hình thức đóng gói là cắt ra từ cuộn lớn thành các đoạn nhỏ sao cho đủ số lượng bạn cần mua.

Tape & Reel (TR) được chọn khi bạn muốn sản xuất hàng loạt, sử dụng gắp linh kiện bằng máy tự động, yêu cầu cần mua với số lượng lớn (số lượng mua tối thiểu có thể lên tới hơn +1000 con). Hình thức đóng gói là cuộn thành từng cuộn theo chuẩn.

Digi-Reel là giải pháp thay thế cho Tape & Reel nhưng bạn có thể mua với số lượng nhỏ hơn (vài con cũng được), Digikey sẽ cắt từ cuộn lớn ra và đính vào một cuộn trống cho bạn theo chuẩn mà máy có thể làm việc được.

Ví dụ hình bên dưới khúc màu vàng chính là phần nối giữa đoạn ngắn (Cut Tape) được cắt ra từ cuộn to (Tape & Reel (TR)) sau đó được ghép vào một cuộn trống nhưng có sẵn một phần reel trống đủ dài cho đủ nối tới vị trí làm việc của máy để thành một cuộn mới (Digi-Reel).

Hy vọng qua giải thích này các bạn chưa biết có thể hiểu rõ hơn về các thuật ngữ trên và chọn đúng mã để mua nhé!

#6. Các công cụ tính toán và mô phỏng?

Các bạn có thể tìm thấy các công cụ tính toán độ rộng và trở kháng đường dây theo cường độ dòng điện, độ dầy mỏng của mặt đồng ứng với các lớp layer mặt ngoài và cả bên trong tại Link sau nhé! Ngoài ra trong link cũng có hỗ trợ thêm các công cụ tính toán khác như là:

• Linh kiện thụ động (tính toán các thông số của R, L)
• Công cụ RF (Impedance Matching Calculators)
• Tính toán trở kháng trên PCB
• Một số dự án mạch
• Các công cụ liên quan đến các phép toán
• Tính toán độ rộng đường dây

#7. Tại sao cần phải phủ đồng GND?

Trong lúc sửa bài cho học viên thì mình thấy lỗi này khá phổ biến ở các bạn mới học. Các bạn lưu ý không phải cứ phủ đồng GND xong là tất cả các chân GND đều được nối đâu nhé!

Có hai NGUY_CƠ rất xấu nếu các bạn không kiểm tra kỹ đó là: 1) Một số PAD bị cô lập không thể kết nối vào vùng đồng GND được do khe hở không đủ tạo thành cầu nối. 2) Đường kết nối từ PAD tới vùng GND nhiều khi không đủ mạnh với các PAD cần dòng tải lớn (ví dụ chân IC nguồn mà kết nối tới GND bằng một cầu nối khá mảnh chưa đảm bảo độ rộng tối thiểu của đường mạch, thường gọi là nốt thắc cổ chai).

Vì những lý do trên mà mình khuyên các bạn mới vẽ như sau: Phải đi dây hết các đường GND để đảm bảo chân nào cần độ rộng đường dây to thì cho to (như IC nguồn), chân nào cần độ rộng đường dây nhỏ thì để nhỏ (như trở, LED). Đảm bảo không bỏ xót chân nào, và không có điểm thắc cổ chai nào rồi mới phủ đồng GND.

Vai trò của phủ đồng GND đó là: 1) Giúp quá trình gia công bo mạch nhanh chóng (đỡ phay hoặc đỡ tốn thời gian ăn mòn hoá học trong quá trình gia công). 2) Giúp đảm bảo đường VCC và GND luôn đi kèm nhau, nhờ đó mà diện tích vòng điện mạch kín luôn nhỏ (bức xạ điện trường tỷ lệ thuận với diện tích vòng mạch điện kín).

#8. Kinh nghiệm bố trí linh kiện và đi dây trong thiết kế PCB như thế nào?

Trước đây mình đã có bài viết về chủ đề này rồi, bạn xem thêm ở đây nhé! Link

Các giải đáp cho các câu hỏi sẽ còn tiếp tục cập nhật ở đây.